Narodowcy zamordowani w Palmirach

palmiry 2.jpg
75 lat temu w dniach 20-21 czerwca 1940 r. w Palmirach miała miejsce największa masowa egzekucja dokonana w ramach akcji AB (Ausserordentliche Befriedungsaktion). Zginęło w niej 368 osób. W ramach całej akcji AB, trwającej w maju i czerwcu 1940 r., Niemcy wymordowali ok. 3500 osób, przede wszystkim przedstawicieli polskiej inteligencji, wśród nich wielu działaczy politycznych.

Akcja miała na celu pozbawienie narodu polskiego warstwy kierowniczej w czasie toczącej się wojny. W egzekucji z 20-21 czerwca rozstrzelani zostali m.in. Mieczysław Niedziałkowski (PPS) oraz Maciej Rataj (PSL „Piast”). Oprócz nich zamordowani zostali także liderzy przedwojennego Ruchu Narodowo Radykalnego „Falanga”. Pierwszym z nich był Wojciech Kwasieborski (1914-1940), działacz akademicki Obozu Wielkiej Polski, następnie zaś członek kierownictwa RNR „Falanga”. Publikował m.in. na łamach „Akademika Polskiego”, „Szczerbca”, „Ruchu Młodych” i „Pro Christo”. Był autorem wydanej w 1937 r. broszury „Podstawy narodowego poglądu na świat”. Po wybuchu wojny wstąpił do Konfederacji Narodu. Tadeusz Lipkowski (1909-1940) był działaczem ONR, jednym z pierwszych więźniów Berezy Kartuskiej. Publikował m.in. na łamach „Falangi”, był kierownikiem RNR na terenie Warszawy.

kwasieborski.jpg

Ostatnim z rozstrzelanych działaczy ONR był Andrzej Świetlicki (1915-1940). Pełnił on m.in. funkcję sekretarza generalnego RNR, w czasie wojny stanął zaś na czele Narodowej Organizacji Radykalnej (w literaturze pojawia się także inna nazwa kierowanej przez Świetlickiego organizacji: Narodowy Obóz Rewolucji), działającej początkowo za przyzwoleniem władz okupacyjnych. Niespełna rok później, 12 czerwca 1941 r. w kolejnej zbiorowej egzekucji na terenie Palmir zginął Stanisław Piasecki, jeden z najwybitniejszych przedwojennych publicystów, redaktor naczelny narodowego tygodnika „Prosto z Mostu”.

MM
Myśl Polska, nr 25-26 (21-28.06.2015)

Dzial: