Biografia Gabrieli Balickiej zwycięża w Konkursie Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego

gala 4a.JPG
Katarzyna Luksa otrzymała Nagrodę Główną Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego za książkę pt. „Gabriela Balicka (1867-1962). Działalność polityczna, społeczna, naukowa, edukacyjna”. To była już trzecia edycja konkursu „Najlepsza książka o historii i myśli politycznej Narodowej Demokracji”. Gala wręczenia nagród odbyła się w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.

W tym roku do konkursu dopuszczono 8 tytułów, które prezentowaliśmy w kolejnych numerach „Myśli Polskiej”. Komisja Konkursowa wyłoniła zwycięzcę i przyznała jedno wyróżnienie. Werdykt Jury, który zapadł 15 lutego br. brzmiał następująco:

„Komisja Konkursowa w składzie: Jan Engelgard (przewodniczący), Przemysław Piasta i Adam Śmiech (członkowie) działając na podstawie paragrafu 3 i 4 Regulaminu Konkursu „Najlepsza książka o historii i myśli politycznej Narodowej Demokracji”, po przeanalizowaniu treści książek nominowanych do Nagrody Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego, postanowiła co następuję:

1. Nagrodę Główną przyznać Katarzynie Luksie za książkę pt.„Gabriela Balicka (1867-1962). Działalność polityczna, społeczna, naukowa, edukacyjna”, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017. Praca jest pierwszą tak dogłębną biografią kobiety związanej przez całe życie z obozem Narodowej Demokracji. Oparta o bogaty materiał źródłowy, wyróżnia się znajomością tematu i odkrywa mało znane do tej pory obszary działalności tego obozu politycznego. Obiektywizm sądów i ocen wyróżnia książkę na tle wielu innych poświęconych tematyce Narodowej Demokracji. Można ją też uznać za pionierską spośród biografii opublikowanych w ciągu ostatnich lat.

2. Wyróżnienie przyznać Tomaszowi Szymańskiemu za książkę pt. „Ksiądz Kazimierz Lutosławski. Biografia kapłana, wychowawcy i polityka”, Muzeum Przyrody w Drozdowie, Drozdowo 2017. Biografia przypomina jedną z najciekawszych postaci obozu narodowo-demokratycznego początku XX wieku. Autorowi udało się przedstawić postać ks. Kazimierza Lutosławskiego na tle dziejów zasłużonej dla Polski rodziny oraz Drozdowa, miejsca ściśle związanego także z Romanem Dmowskim. Dużą wartością książki jest precyzyjne przedstawienie myśli ideowej i politycznej Kazimierza Lutosławskiego”.

Dokument sygnowali: Jan Engelgard, przewodniczący Jury, Przemysław Piasta, członek i Adam Śmiech, członek

Jak powiedział prowadzący Galę Jan Engelgard, Jury nie miało wątpliwości, że biografia Gabrieli Balickiej zasługiwała na Nagrodę Główną. To pierwsza w naszej historiografii biografia działaczki Narodowej Demokracji, odkrywająca szereg nieznanych do tej pory szczegółów nie tylko z życia bohaterki, ale także odsłaniająca wzajemne relacje i mechanizmy działania całego obozu Narodowej Demokracji. Praktycznie całe długie życie Gabrieli Balickiej (przeżyła aż 95 lat) to także historia tego wielkiego obozu politycznego. Była obecna na początku jego tworzenia, w końcu lat 80 i na początku lat 90. XIX wieku. Przeżyła jego wzlot i apogeum znaczenia, przeżyła też jego tragedię w czasie II wojny światowej.

gala 11a.JPG
Od lewej: Tomasz Szymański, Katarzyna Luksa, Anna Sulikowska, Jan Engelgard, Przemysław Piasta

Dziękując za Nagrodę, autorka biografii, Katarzyna Luksa, przypomniała w skrócie wszystkie najważniejsze fragmenty życia Balickiej. Nawiązała do dramatycznego fragmentu w jej życiu, jakim było odejście od niej jej męża – Zygmunta Balickiego. Według niej głównym tego powodem był koniec finansowych możliwości Gabrieli. Jak podkreśliła, Roman Dmowski, który uchodzi po dziś dzień za wroga zaangażowania kobiet w polityce – opowiedział się wtedy całkowicie po jej stronie. Znacząca pozycja, jaką Balicka osiągnęła w hierarchii obozu narodowego w okresie II RP (była parlamentarzystką przez cały okres obecności w Sejmie i Senacie Klubu ZLN a potem SN) – zawdzięczała m.in. przychylności Romana Dmowskiego.

Katarzyna Luksa podziękowała także za pomoc w pisaniu książki rodzinie Gabrieli Balickiej – na sali była obecna Anna Sulikowska, wnuczka Albiny Iwanowskiej (po mężu Kuleszyńskiej), rodzonej siostry Balickiej.

Sylwetkę swojego bohatera – ks. Kazimierza Lutosławskiego – przedstawił Tomasz Szymański. Jako pracownika Muzeum Przyrody w Drozdowie interesują go dzieje całej rodziny Lutosławskich. Ks. Kazimierz Lutosławski był postacią niezwykłą, miał mocną pozycję w Klubie Związku Ludowo-Narodowego na początku lat 20. XX wieku. Zmarł przedwcześnie, ale zostawił po sobie bogaty dorobek ideowy oraz na trwale zapisał się w historii polskiego harcerstwa – był autorem projektu Krzyża Harcerskiego, który po dziś dzień jest symbolem tego ruchu.

Miłym akcentem było wręczenie medali przyznanych przez Stowarzyszenie Spadkobierców Polskich Kombatantów II Wojny Światowej redaktorom „Myśli Polskiej” – Janowi Engelgardowi, Agnieszce Piwar i Adamowi Śmiechowi. Medale wręczyli: Tadeusz Kowalczyk i Małgorzata Kitlińska-Kowalczyk.

Na zakończenie uroczystości Jan Engelgard zaprezentował unikatowe zdjęcia z pogrzebu Romana Dmowskiego. Ta nieznana kolekcja (51 fotografii) będzie wydana w formie albumu na przełomie 2018 i 2019 roku, w 80. rocznicę śmierci przywódcy Narodowej Demokracji. Spotkanie zamknął Przemysław Piasta, prezes Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego, dziękując licznie przybyłym na Galę gościom.

Warto dodać, że wśród przybyłych na Galę byli m.in.: prof. Stanisław Bieleń (UW), prof. Adam Wielomski (UKSW), prof. Krzysztof Komorowski (PAN), Maciej Eckardt, Zbigniew Okorski („Sokół”), Andrzej Brzoza (Fundacja Ars Creatori), Wiesław Kosobudzki (członek Zarządu Fundacji Narodowej im. Romana Dmowskiego), Ambroży Mejer, Bogusław Szymański, Marek Maldis, Stefan Pastuszewski, Ryszard Rowiński.
JE

Dzial: